منشور جهانی تیرول
بیانیه تیرول به مشابه بهترین شیوه عملکرد در ورزش های کوهستانی
بیش از 23 سال از عضویت ایران در فدراسیون جهانی کوهنوردیUIAAمی گذرد و کمی بیش از 60 سال از تاریخ مدون کوهنوردی ایران.
در سرتا سر دنیا میلیون ها نفر به کوهنوردی ،کوه گردی، گلگشت و صخره نوردی می پردازند در بسیاری از کشورها ورزش های کوهستان بخش قابل تو جهی از زندگی روزانه را تشکیل می دهد .
از نظر انگیزه های لازم برای پرداختن به یک فعالیتی را می توان یافت که تا این حد جذابیت و کشش داشته باشد .
این رشته از ورزشها ، برای علاقمندانشان این فرصت را به وجود می آورند تا برای خود اهداف مشخصی را در نظر گرفته و بر اساس آن فعالیت ها می توان به : تامین سلامت ، تحرک ،ارتباط با طبیعت ، انگیزه های اجتماعی و در نهایت لذت کشف و ماجراجویی اشاره کرد .
بیانیه تیرول به منظور مشخص کردن بهترین شیوه عملکرد و رفتار در ورزش های کوهستان در 8 سپتامبر2002 طی نشستی که به آینده این ورزش ها نظر داشت منعقد شد .
این بیانیه شامل مجموعه ای از ارزشها و نکات اخلاقی می باشد که برای کمک به عملکرد صحیح علاقمندان رشته های مرتبط با طبیعت و کوهستان تدوین شده است.
بیانیه تیرول در واقع مجموعه ای از قوانین یا دستور العملهای جزء به جزء نیست
*به ارزشهای اساسی و بنیادین این گروه از ورزشها در دنیای امروزی می پردازد .
*اصول و استانداردهای کلی سرپرستی و هدایت های تیمی را بیان می کند .
*الگویی از معیارهای اخلاقی در شرایط نامعین را به تصمیم گیرندگان ارایه میدهد .
*اصول اخلاقی را که مردم عادی می توانند این گونه از ورزش ها را با آن قضاوت کنند در اختیار میدهد.
*برای مبتدیان این ورزشها از باید ها و نبایدها ی اخلاقی این فعالیتها می گوید .
هدف بیانیه تیرول آن است که امکان شناسایی استعداد و کشش درونی نسبت به ورزش های کوهستانی ، رشد شخصی و اجتماعی ، همچنین درک فرهنگی و آگاهی از محیط را برای علاقمندان ایجاد کند و در همین راستا از ارزشهای نانوشته سنتی و جذابیت های ذاتی این فعالیت ها استفاده کرده و در جهت تامین نیازها و مقتضیات زمان بهره برداری کند .
ارزش های بنیادینی که بیانیه تیرول بر اساس آن نوشته شده است ،طیف وسیعی از ورزش های کوهستان از گلگشت گرفته تا فعالیت در ارتفاعات تالا را پوشش می دهد .
بیانیه تیرول نظر مخاطبین خود را ته درک مفاهیم زیر جلب می کند :
*پذیرش خطرات و مسئو لیتها
*برقراری توازن بین اهداف ،مهارتها و تجهیزات موجود .
* عملکرد صحیح و گزارش صادقانه
* تلاش برای انجام بهینه این ورزش و عدم توقف در یاد گیری و آموزش
* داشتن صبر ، توجه و کمک به یکدیگر
* مراقبت از اجزا ی طبیعی و وحشی محیط کوهستان .
* حمایت و توجه به گروه های محلی ، بومی و تلاش در جهت کسب رضایت آنها.
*پذیرش خطرات و مسئو لیتها
*برقراری توازن بین اهداف ،مهارتها و تجهیزات موجود .
* عملکرد صحیح و گزارش صادقانه
* تلاش برای انجام بهینه این ورزش و عدم توقف در یاد گیری و آموزش
* داشتن صبر ، توجه و کمک به یکدیگر
* مراقبت از اجزا ی طبیعی و وحشی محیط کوهستان .
* حمایت و توجه به گروه های محلی ، بومی و تلاش در جهت کسب رضایت آنها.
بیانیه تیرول بر اساس سلسله مراتب ارزشی زیر استوار است:
الف – شان انسانی : بیانیه تیرول براین باور است که انسان آزاد آفریده شده است واز نظر شان و مرتبه تمامی انسانها برابر و بدون در نظر گرفتن جنسیت دارای حقوقی مساوی هستندو مرتبه می بایست رفتاری برادرانه با هم داشته باشند.
ب – زندگی ، آزادی و خوشبختی : به عنوان اصلی غیر قابل انکار در حقوق انسانی و با در نظر گرفتن مسئولیت های خاص در ورزش های کوهستانی ، این بیانیه قصد دارد در سه زمینه زندگی ، آزادی و خوشبختی و در جهت حفظ حقوق انسانها در جوامع کوهستانی موثر باشد.
ج – دست نخوردگی طبیعت : این بیانیه پیمان نامه ای است در جهت امنیت ارزش های زیست محیطی ، حفظ ویژگی های دنیای وسیع کوهستان ، حفاظت و حمایت از گونه های گیاهی و جانوری که در معرض خطر هستند.
د- همبستگی و اتفاق نظر : پرداختن به ورزش های کوهستان فرصتی مغنتم در جهت مشارکت و گسترش فعالیتهای گروهی ، ایجاد تفاهم و غلبه بر موانع ناشی از تبعیضات جنسی ، تفاوت های سنی ، ملیتی ، اخلاقی ، اعتقادی و سطح توانایی اجتماعی به وجود می آورد.
ه – خود باوری : این ورزش دارای قابلیت لازم برای پیشرفت های قابل توجه و با ارزش در جهت نیل به اهداف و خواسته های شخصی می با شد.
و – حقیقت: لزوم وجود صداقت و راستی برای رسیدن به اهداف مورد نظر در ورزش های کوهستانی و صعود ها ضروری است. اگر فریب و دو رنگی جایگزین حقیقت شود ، رسیدن به هدف ناممکن و یا بی اعتبار می شود.
ز – رسیدن به درجات عالی تر :یکی از ویژگی هایاین رشته ورزش ها در آن است که با پرداختن به آنها می توان به اهداف عالی که پیش از این قابل دسترسی نبودند ،دست یافت و مجموعه ای از اهداف اصولی و عالی تر را برای خود تعیین کرد.
ح – ماجراجویی: برای اداره خطر در ورزشهای کوهستان قضاوتهای صحیح ، مسئو.لیت پذیری و داشتن مهارت ضروری است تنوع حاکم بر این ورزش ها این امکان را فراهم می سازد تا هر کس بنابر علایق ماجراجویانه خاص خود و با در نظر گرفتن مهارتهای خود در مقابل خطرات موجود ، به آن بپردازد.(تناسب بین خطر و محاسبه ریسک معقولانه)
بندهای بیانیه تیرول
بند اول – مسئولیتهای فردی :
اصل اخلاقی:
کوهنوردان و صخره نوردان در وضعیتی به این ورزش می پردازند که احتمال خطر و حوادث در محیط برای آنان وجود داشته و ممکن است امکان کمک وجود نداشته باشد . با در نظر گرفتن این واقعیت ، آنان به این فعالیت پرداخته و خود مسئول سلامت و حفظ جانشان هستند. فعالیت های آنان نباید اطرافیان یا محیط پیرامون شان را به خطر اندازد .
توصیه های بند اول :
1- ما اهداف ورزشی مان را بر مبنای مهارتهای واقعی خود و نفرات تیم و بر اساس وضعیت کوهستان انتخاب می کنیم . انجام ندادن صعود می بایست یک گزینه ارزشمند به حساب آید.
2- اطمینان حاصل می کنیم که آموزش های لازم جهت هدفی که با دقت طراحی کرده و مهیای آن هستیم ؛را داریم.
3- اطمینان حاصل می کنیم تجهیزات کامل را داریم و نحوه استفاده از آن را می دانیم.
بند دوم – روحیه تیمی :
اصل اخلاقی
اعضای گروه در برنامه های کوهنوردی و ... باید آمادگی پذیرش شرایط تیم را در نظر گرفته و منافع و توانایی های جمع را در نظر داشته باشند.
تئصیه های بند دوم:
1- هر عضو گروه می بایست مسئولیت سلامت اعضای تیم را در نظر گرفته و آنرا برعهده گیرد.
2- هیچ عضوی از تیم را نباید تنها رها کرد . در صورتی که جدایی خطر داشته باشد و زندگی شخص را تهدید کند. ادامه دارد...(برگرفته از مجله کوه،ترجمه : مینو ضابطیان - سعید صبور)
او تمامی فرصت ها و اندوخته ی زندگی اش را صرف کوهنوردی کرد و سرانجام در جایی آرام گرفت که آرزویش را داشت.
